Jeszcze kilka lat temu informacje o zakupach złota przez Narodowy Bank Polski interesowały przede wszystkim ekonomistów i inwestorów. Dzisiaj temat trafił do głównych mediów. I trudno się temu dziwić – Polska stała się jednym z najbardziej aktywnych nabywców złota na świecie.
Według danych World Gold Council na koniec czerwca 2026 roku NBP posiadał już około 632 ton złota. Tylko w pierwszym półroczu 2026 roku polski bank centralny zwiększył swoje rezerwy o kolejne 82 tony, stając się największym raportowanym nabywcą złota wśród banków centralnych na świecie.
A to jeszcze nie koniec. NBP zdecydował wcześniej, że docelowo chce zwiększyć swoje zasoby do 700 ton złota.
Dlaczego bank centralny kraju, który posiada przecież również miliardy euro i dolarów oraz zagraniczne obligacje, tak zdecydowanie stawia na fizyczny kruszec?
I – co być może jeszcze ciekawsze – czy z jego strategii można wyciągnąć jakieś wnioski dla własnych oszczędności?
Od około 100 do ponad 600 ton złota
Skala zmian najlepiej pokazuje, że nie mamy do czynienia z pojedynczym, przypadkowym zakupem.
Przez około 20 lat zasoby NBP utrzymywały się w pobliżu 103 ton złota. Sytuacja zaczęła się wyraźnie zmieniać w 2018 roku.
W latach 2018-2019 NBP kupił łącznie 125,7 tony złota, zwiększając zasoby do 231,8 tony. W samym 2023 roku dokupiono kolejnych 130 ton, a rezerwy wzrosły do 358,7 tony. Na koniec 2024 roku było to już ponad 448 ton.
Na koniec 2025 roku NBP posiadał około 550 ton złota, natomiast pół roku później – według danych World Gold Council – było to już około 632 ton.
Innymi słowy, w ciągu kilku lat Polska przeszła drogę od nieco ponad 100 ton do ponad 600 ton kruszcu. To już nie jest kosmetyczna zmiana w strukturze rezerw. To długoterminowa strategia.
Dlaczego NBP kupuje tyle złota?
Powodów jest kilka i, co ważne, nie sprowadzają się one do przewidywania dalszego wzrostu jego ceny.
Bank centralny nie kupuje złota tak, jak inwestor krótkoterminowy kupuje akcję, licząc na wzrost notowań w następnych tygodniach. Patrzy na nie przede wszystkim jako na element bezpieczeństwa finansowego państwa.
Sam NBP wskazuje kilka szczególnych cech kruszcu.
1. Złoto nie jest niczyim zobowiązaniem
To jedna z najważniejszych, a jednocześnie często pomijanych cech fizycznego złota.
Jeżeli posiadamy obligację, ktoś jest nam winien pieniądze.
Jeżeli posiadamy środki na rachunku bankowym, mamy należność wobec banku.
Jeżeli bank centralny posiada zagraniczne papiery wartościowe, istnieje emitent tych papierów.
Sztabka złota nie jest natomiast obietnicą zapłaty złożoną przez jakiekolwiek państwo, bank czy przedsiębiorstwo.
NBP zwraca uwagę, że właśnie dlatego złoto nie jest obciążone typowym ryzykiem kredytowym związanym z niewypłacalnością emitenta.
Dla banku centralnego, którego rezerwy mają działać również podczas sytuacji nadzwyczajnych, jest to bardzo cenna właściwość.
2. Złoto pomaga dywersyfikować rezerwy
Polskie rezerwy nie składają się oczywiście wyłącznie ze złota. Znajdują się w nich również aktywa denominowane w najważniejszych światowych walutach.
Problem polega na tym, że koncentracja majątku w jednym rodzaju aktywów zawsze tworzy określone ryzyko.
Złoto zachowuje się inaczej niż obligacje czy waluty. NBP zwraca między innymi uwagę na jego relatywnie niską korelację z głównymi klasami aktywów, szczególnie z dolarem amerykańskim. Dzięki temu kruszec może ograniczać ryzyko całego portfela rezerw.
I tutaj pojawia się pierwszy wniosek, który można przenieść również na finanse osobiste:
nie chodzi o to, aby wszystko zamienić na złoto. Chodzi o to, aby nie opierać całego bezpieczeństwa finansowego na jednym rodzaju aktywów.
3. Złoto ma pełnić funkcję zabezpieczenia na trudniejsze czasy
Złoto od setek lat funkcjonuje jako forma przechowywania wartości. Współcześnie nadal jest postrzegane jako tzw. safe haven, czyli bezpieczna przystań na okresy podwyższonego ryzyka.
NBP wskazuje, że kruszec może być szczególnie przydatny w sytuacji zawirowań gospodarczych, finansowych i geopolitycznych.
Nie oznacza to oczywiście, że cena złota rośnie podczas każdego kryzysu i każdego dnia niepewności. Notowania mogą podlegać dużym wahaniom.
Istotna jest raczej jego długoterminowa rola w systemie finansowym.
Państwa, waluty, stopy procentowe i systemy polityczne mogą się zmieniać. Złoto pozostaje aktywem rozpoznawalnym praktycznie na całym świecie.
Polska nie jest wyjątkiem
Jeszcze ciekawsze jest to, że strategia NBP wpisuje się w znacznie większy światowy trend.
Według World Gold Council banki centralne w ostatnich czterech latach kupowały średnio około 1000 ton złota rocznie – około dwa razy więcej niż średnia z poprzedniej dekady.
W 2026 roku zainteresowanie nadal pozostaje wysokie.
W najnowszym badaniu World Gold Council 89% ankietowanych zarządzających rezerwami banków centralnych spodziewa się wzrostu globalnych zasobów złota w ciągu kolejnych 12 miesięcy. Rekordowe 45% przewiduje natomiast zwiększenie zasobów złota przez własną instytucję.
Polska jest więc wyjątkowo aktywnym graczem, ale sama idea zwiększania znaczenia złota w rezerwach zdecydowanie nie jest wyłącznie polskim zjawiskiem.
A czego z tego może nauczyć się zwykły oszczędzający?
Oczywiście gospodarstwo domowe nie jest bankiem centralnym.
NBP zarządza rezerwami kraju liczonymi w setkach miliardów złotych. Przeciętny Polak może odkładać kilkaset lub kilka tysięcy złotych miesięcznie. Cele obu stron także są inne.
Nie należy więc bezpośrednio kopiować struktury portfela NBP.
Można jednak zwrócić uwagę na kilka zasad stojących za jego strategią.
Zasada pierwsza: bezpieczeństwo nie musi oznaczać maksymalnego zysku
To chyba najciekawsza lekcja.
Złoto samo w sobie nie wypłaca odsetek ani dywidendy. Nie generuje zysków przedsiębiorstwa tak jak akcje. Jego cena może również okresowo mocno spadać.
Dlaczego więc banki centralne nadal je kupują?
Bo nie każde aktywo w portfelu musi służyć maksymalizacji zysku.
Część majątku może pełnić funkcję zabezpieczenia.
Podobnie można patrzeć na fizyczne złoto w prywatnym majątku. Nie jako na sposób na szybkie wzbogacenie się, ale jako jeden z elementów długoterminowej dywersyfikacji oszczędności.
Zasada druga: nie trzymać wszystkiego w jednym miejscu
Jeżeli wszystkie oszczędności znajdują się w jednej walucie, jednym banku albo jednej klasie aktywów, właściciel jest mocno uzależniony od tego jednego elementu systemu.
Banki centralne robią coś przeciwnego – budują rezerwy z różnych aktywów.
W prywatnym majątku skala jest nieporównywalnie mniejsza, ale zasada pozostaje podobna.
Można posiadać gotówkę i lokaty, można inwestować na rynku kapitałowym, posiadać nieruchomości, a część majątku przechowywać w metalach szlachetnych.
Nie chodzi o znalezienie jednego „najlepszego” aktywa.
Chodzi o to, żeby cały majątek nie był zależny od jednego scenariusza gospodarczego.
Zasada trzecia: złoto ma szczególną cechę – można posiadać je fizycznie
Dla prywatnego inwestora jest to jedna z największych różnic pomiędzy złotem a większością współczesnych produktów finansowych.
Fizyczna sztabka lub moneta bulionowa może znajdować się bezpośrednio w rękach właściciela.
Nie jest zapisem na rachunku maklerskim ani obietnicą instytucji finansowej.
Właśnie ta prostota jest dla wielu osób jednym z powodów zainteresowania złotem.
Nie trzeba przy tym kupować kilogramowych sztabek podobnych do tych wykorzystywanych na rynku profesjonalnym. Rynek inwestycyjnego złota oferuje sztabki o znacznie mniejszych gramaturach – między innymi 1 g, 2 g, 5 g, 10 g, 20 g czy 1 uncję – oraz popularne monety bulionowe.
Dzięki temu fizyczne złoto nie jest aktywem zarezerwowanym wyłącznie dla najzamożniejszych.
Zasada czwarta: zakup złota warto traktować długoterminowo
NBP nie próbuje znaleźć idealnego dnia, w którym złoto będzie najtańsze.
Budowanie rezerw jest procesem rozłożonym na lata.
To cenna wskazówka również dla indywidualnego kupującego.
Próba przewidzenia, czy za miesiąc złoto będzie o 5% droższe czy o 10% tańsze, jest spekulacją. Nawet zawodowi inwestorzy mają problem z regularnym wskazywaniem krótkoterminowych szczytów i dołków.
Dlatego osoba traktująca złoto jako część wieloletnich oszczędności może patrzeć na nie zupełnie inaczej – budować swoją pozycję stopniowo, zamiast uzależniać całą decyzję od jednego momentu wejścia.
Małe sztabki i monety dają pod tym względem sporą elastyczność. Pozwalają dokonywać zakupów etapami, wraz z pojawianiem się kolejnych oszczędności.
Czy to znaczy, że warto zamienić wszystkie oszczędności na złoto?
Nie.
I byłby to zupełnie błędny wniosek z działań NBP.
Sam Narodowy Bank Polski dywersyfikuje swoje rezerwy, a nie zamienia ich w całości na złoto. Kruszec jest jednym z elementów większego portfela.
Podobna ostrożność ma sens w przypadku prywatnych finansów.
Fizyczne złoto posiada zalety, ale ma również ograniczenia. Nie przynosi odsetek, jego cena podlega wahaniom, przy zakupie i sprzedaży występuje różnica cenowa, a właściciel musi zadbać o bezpieczne przechowywanie kruszcu.
Dlatego decyzja o wielkości udziału złota w majątku powinna zależeć od indywidualnej sytuacji finansowej, horyzontu czasowego oraz tolerancji ryzyka.
700 ton złota NBP. Liczba robi wrażenie, ale ważniejsza jest stojąca za nią filozofia
Można dyskutować, czy bank centralny powinien posiadać 500, 600 czy 700 ton złota. Można również zastanawiać się, czy obecne ceny kruszcu są wysokie czy niskie.
Znacznie ciekawszy jest jednak sygnał płynący z samej strategii.
Narodowy Bank Polski świadomie przeznacza część rezerw na aktywo, które:
- nie jest zobowiązaniem innego państwa ani instytucji,
- może zwiększać dywersyfikację,
- jest rozpoznawalne globalnie,
- od wielu pokoleń pełni funkcję przechowywania wartości,
- ma stanowić zabezpieczenie również na okresy niepewności.
I właśnie pod tym względem zachowanie banku centralnego może być inspirujące także dla osoby posiadającej znacznie mniejsze oszczędności.
Nie dlatego, że „NBP kupuje, więc trzeba kupować”.
Raczej dlatego, że przypomina o prostej zasadzie zarządzania majątkiem:
warto myśleć nie tylko o tym, ile możemy zarobić, ale również o tym, jak zabezpieczyć część tego, co już udało nam się zgromadzić.
Dla jednych takim zabezpieczeniem będzie niewielka sztabka złota. Dla innych kilka monet bulionowych kupowanych stopniowo przez wiele lat.
Skala jest zupełnie inna niż w przypadku Narodowego Banku Polskiego.
Idea dywersyfikacji pozostaje jednak bardzo podobna.
Zapraszamy do zakupów złota inwestycyjnego. Nasz kantor w Bydgoszczy oferuje szeroki wybór złotych monet i sztabek inwestycyjnych, pochodzących wyłącznie od renomowanych producentów i rafinerii z certyfikatem LBMA. Jako firma wpisana do rejestru Narodowego Banku Polskiego dbamy o bezpieczeństwo transakcji i standardy, które dają spokój zarówno początkującym, jak i doświadczonym inwestorom.
GOLD INVEST
Kantor Złota Dewizowego
Bydgoszcz, ul. Dworcowa 47
