Oszustwo firmy Bre-X Minerals jest uznawane za jedno z najbardziej spektakularnych i zuchwałych fałszerstw w historii górnictwa.
Historia rozpoczyna się w 1993 roku. Wtedy mała, nikomu nieznana kanadyjska spółka Bre-X Minerals zakupiła teren w miejscowości Busang, położonej w sercu indonezyjskiej dżungli na Borneo.
- Główny geolog firmy, Filipińczyk Michael de Guzman, ogłosił światu odkrycie gigantycznych złóż złota.
- Z każdym kolejnym komunikatem szacunki rosły: od 2 milionów uncji, przez 30 milionów, aż po astronomiczne 200 milionów uncji.
- Gdyby te doniesienia były prawdziwe, Busang stałoby się największą kopalnią złota w historii ludzkości, dwukrotnie większą od największej obecnie istniejącej kopalni odkrywkowej.
Mechanizm oszustwa: „Solenie” próbek
Sukces firmy opierał się na prostackim, ale bezczelnym mechanizmie zwanym soleniem (ang. salting). Michael de Guzman przez lata manipulował wynikami badań laboratoryjnych, dodając do próbek skał pył złota.
Początkowo wykorzystywał do tego opiłki pochodzące z jego własnej złotej biżuterii. Gdy zapotrzebowanie na coraz lepsze wyniki wzrosło, zaczął kupować od lokalnych płukaczy złoto rzeczne o wartości kilkunastu tysięcy dolarów, które następnie mieszał z urobkiem z kopalni.
Reakcja rynku i inwestorów
Inwestorzy, opierając się na tych sfałszowanych danych, oszaleli na punkcie spółki. Kurs akcji Bre-X, które początkowo były warte grosze, wystrzelił do poziomu 280 dolarów kanadyjskich. Wartość rynkowa firmy osiągnęła 6 miliardów dolarów. W spółkę zainwestowały największe kanadyjskie fundusze emerytalne, a analitycy z Wall Street wydawali niezwykle optymistyczne rekomendacje, nie mając możliwości zweryfikowania autentyczności próbek.
Upadek i tajemnicza śmierć
Prawda wyszła na jaw w marcu 1997 roku, kiedy indonezyjski rząd zmusił Bre-X do współpracy z amerykańskim gigantem wydobywczym, firmą Freeport McMoRan. Inżynierowie Freeport wykonali własne odwierty tuż obok miejsc wskazanych przez Bre-X i odkryli, że w złożach jest zero złota. Dosłownie zero.
W tym samym czasie doszło do dramatycznych wydarzeń. Michael de Guzman, lecąc helikopterem na spotkanie z przedstawicielami Freeport, rzekomo wyskoczył z maszyny nad dżunglą. Znalezione po kilku dniach ciało było zmasakrowane przez dzikie zwierzęta i trudne do identyfikacji, co zrodziło teorie spiskowe, że de Guzman sfingował własną śmierć i uciekł z milionami dolarów.
Skutki oszustwa
Po ujawnieniu informacji o braku złota, akcje Bre-X straciły niemal całą wartość w ciągu kilku dni, a z rynku wyparowały miliardy dolarów. Mimo wieloletnich procesów, nikt nie został skazany za to oszustwo, ponieważ główna osoba odpowiedzialna za proceder – Michael de Guzman – oficjalnie nie żyła.
Historia ta pozostaje jedną z najdroższych lekcji dla inwestorów, pokazującą, że na giełdzie można kupić coś, co tylko wygląda jak złoto, dosłownie i w przenośni, ponieważ często giełdowe okazje okazują się wydmuszkami.
Historia skandalu Bre-X stała się inspiracją dla filmu „Złoto” (ang. Gold) z 2016 roku, w którym główną rolę zagrał Matthew McConaughey. Chociaż w produkcji zmieniono nazwiska i nazwy firm, jej fabuła bardzo blisko oddaje przebieg opisanych w źródłach wydarzeń, w tym proces „solenia” próbek i nagły upadek giełdowego giganta. Film warty obejrzenia nie tylko ze względu na poruszany temat, polecamy!
Ale jeszcze bardziej polecamy kupno złotych sztabek lub monet zamiast rzucania się na gorące tematy na giełdzie.
A sztabki i monety zakupisz w naszym kantorze złota dewizowego w Bydgoszczy.
Zapraszamy do zakupów złota inwestycyjnego. Nasz kantor w Bydgoszczy oferuje szeroki wybór złotych monet i sztabek inwestycyjnych, pochodzących wyłącznie od renomowanych producentów i rafinerii z certyfikatem LBMA. Jako firma wpisana do rejestru Narodowego Banku Polskiego dbamy o bezpieczeństwo transakcji i standardy, które dają spokój zarówno początkującym, jak i doświadczonym inwestorom.
GOLD INVEST
Kantor Złota Dewizowego
Bydgoszcz, ul. Dworcowa 47
