Kontynuujemy temat wyceny złota, który został zapoczątkowany w wpisie: Czy złoto jest drogie, czy tanie?
Dlaczego wycena złota jest tak trudna?
W przypadku firm zmiany popytu i podaży są niejako szumem wokół prawdziwej wartości danego biznesu. Natomiast w przypadku złota – to właśnie szum jest fundamentem. Każda próba wyceny to raczej próba zrozumienia rynkowych zależności, niż obliczenie konkretnej wartości.
Mimo to analitycy podejmują różne próby stworzenia modeli opisujących „wewnętrzną wartość” złota. Oto najczęściej stosowane podejścia:
1. Koszt produkcji – All In Sustaining Cost (AISC)
Wskaźnik AISC opisuje całkowity koszt wydobycia jednej uncji złota – uwzględnia wydobycie, administrację, inwestycje, utrzymanie kopalni i infrastrukturę. Dla branży to swego rodzaju minimalna cena, poniżej której wydobycie przestaje się opłacać.
Dla inwestorów AISC wyznacza dolne ograniczenie cenowe – jeśli cena rynkowa zbliża się do kosztu produkcji, złoto uznaje się za tanie. Gdy notowania znacząco przewyższają koszty, uważa się, że rynek jest „przegrzany”.
Warto jednak pamiętać, że koszty różnią się regionalnie – zależą od cen energii, płac, regulacji w danym państwie czy nawet od ryzyka geopolitycznego. Dlatego AISC nie jest wyceną absolutną, a raczej punktem odniesienia. Obecnie różnica między AISC, a ceną rynkową jest bardzo wysoka.
2. Relatywna siła nabywcza złota
To podejście porównuje wartość złota z innymi dobrami. Najczęściej używa się wskaźnika Gold to Oil Ratio, czyli liczby baryłek ropy, które można kupić za jedną uncję złota. Wiadomo, dla naszej cywilizacji ropa to podstawa.
Historycznie wahał się on między 10 a 30. Jeśli rośnie powyżej 30, złoto jest drogie względem ropy; jeśli spada poniżej 10 – tanie. Dziś wskaźnik przekracza 50, co świadczy o dużej dysproporcji, ale też o zmianie realiów gospodarczych.
Podobnie działa inne porównanie: Gold to House Ratio, czyli liczba uncji potrzebnych do zakupu przeciętnego domu. W USA w latach 80. wystarczyło 200 uncji, a tuż przed kryzysem 2008 – aż 700. Gdy gospodarka wpada w kryzys, złoto drożeje szybciej niż nieruchomości, więc wskaźnik maleje. Obecnie relacja jest zbliżona do minimów z lat 1980 i 2011, co pokazuje siłę złota wobec rynku nieruchomości. Aczkolwiek w USA od kilku lat domy sukcesywnie tanieją.
Takie wskaźniki dokładnie nie określają „uczciwej wartości”, ale pomagają zrozumieć, jak złoto zachowuje siłę nabywczą w czasie.
3. Zależność od inflacji i realnych stóp procentowych
Złoto postrzegane jest jako ochrona przed inflacją, choć w rzeczywistości reaguje nie tyle na samą inflację, co na oczekiwania inflacyjne i zaufanie do banków centralnych.
Najsilniejszy związek występuje między ceną złota, a realnymi stopami procentowymi (czyli nominalne stopy minus inflacja). Gdy realne stopy są dodatnie, złoto traci atrakcyjność – gotówka i obligacje są bardziej opłacalne. Gdy stopy są ujemne, złoto staje się atrakcyjniejszym magazynem wartości.
Model ten jednak nie zawsze działa – przez większą część ubiegłej dekady realne stopy były ujemne, a złoto pozostawało w konsolidacji. Dziś stopy są dodatnie, a mimo to kurs złota bije rekordy. To jest dowód, że emocje i geopolityka często mają większe znaczenie niż czysta ekonomia.
Zresztą osoby mające doświadczenie z jakąkolwiek giełdą papierów wartościowych wiedzą doskonale, że pierwszoplanową rolę odgrywają emocje na rynku, a potem dopiero fundamenty danej firmy, której aktywa można nabyć na giełdzie.
4. Relacja do podaży pieniądza (M2)
Inne podejście porównuje całkowitą wartość złota na świecie (jest go w przybliżeniu 7 mld uncji) do podaży pieniądza M2 w USA (ok. 22 bln USD). Gdyby cały dolarowy agregat M2 (czyli wszystkie dolary na świecie) miał być „pokryty złotem”, cena uncji musiałaby wynosić ok. 3200 USD.
Ponieważ dziś złoto kosztuje w granicach 3900–4300 USD, w tym ujęciu wygląda na przewartościowane. Jednak taki model ma charakter czysto teoretyczny – powrót do standardu złota jest dziś nierealny.
Jeszcze krótkie wyjaśnienie określenia, które przed chwilą padło, czyli co to jest pieniądz M2.
M2 to szeroka miara podaży pieniądza, obejmująca:
- pieniądz gotówkowy w obiegu (M0) – banknoty i monety będące w rękach ludzi i firm,
- depozyty na żądanie (M1) – środki na rachunkach bieżących (czyli pieniądze, które można od razu wypłacić lub przelać),
- depozyty terminowe i oszczędnościowe o wysokiej płynności – czyli lokaty i konta oszczędnościowe, z których pieniądze można szybko wypłacić, choć czasem z niewielką stratą odsetek.
Czyli pieniądz M2 to jest M1 + depozyty oszczędnościowe + depozyty terminowe do 2 lat (lub z 3-miesięcznym okresem wypowiedzenia).
Tak więc czy cena złota jest wysoka czy niska?
Patrząc na powyższe wskaźniki, można odnieść wrażenie, że złoto jest przewartościowane względem historycznych modeli i kosztów produkcji. Ale w praktyce to jedynie akademicka ciekawostka. W świecie surowców ostatecznym sędzią jest rynek – czyli popyt i podaż. A te są napędzane emocjami.
Złoto nie ma fair value w klasycznym sensie, bo nie generuje zysków ani przepływów pieniężnych. Jego cena jest odbiciem emocji, zaufania i niepewności. Obecnie kluczowy czynnik to masowe zakupy banków centralnych – dopóki one trwają, cena złota będzie utrzymywać się wysoko.
Złoto nie jest więc inwestycją „produktywną” – jest polisą ubezpieczeniową na wypadek kryzysu finansowego. I dopóki świat pozostaje niepewny, ta polisa nie będzie tania.
Zapraszamy do zakupów złota inwestycyjnego. Oferujemy szeroki wybór złotych monet i sztabek inwestycyjnych, pochodzących wyłącznie od renomowanych producentów i rafinerii z certyfikatem LBMA. Jako firma wpisana do rejestru Narodowego Banku Polskiego dbamy o bezpieczeństwo transakcji i standardy, które dają spokój zarówno początkującym, jak i doświadczonym inwestorom.
GOLD INVEST
Kantor Złota Dewizowego
Bydgoszcz, ul. Dworcowa 47
